Anksiyete

Anksiyete (kaygı)

İçerik özeti Anksiyete (kaygı) bozukluğu nedir?Anksiyete emare leri nedir?Anksiyete bozuklukları (türleri) nedir?Anksiyete bozukluğunun sebepleri nedir? (niçin olur?)Anksiyete Bozukluğu TestiAnksiyete (kaygı) bozukluğu nedir?Anksiyete emareleri nedir?Anksiyete (kaygı) bozukluğu türleri nedir?Anksiyete bozukluğunun sebepleri nedir?Anksiyete bozuklukları risk faktörleri nedirAnksiyete...

Avatar Written by ptcN
· 10 min read >

Anksiyete ile ilgili tüm detayları bulabileceğiniz bu sayfamızı okuyarak anksiyete hakkında merak ettiğiniz her şeyi öğrenebilirsiniz. Eğer anksiyete bozukluğu hakkında bir psikolog ile görüşüp daha detaylı data almak isterseniz bir psikolog ile anında online terapi yapabilir ve ruhsal danışmanlık alabilirsiniz. Şimdi yazımıza başlamış olalım:

Anksiyete (kaygı) bozukluğu yaşayan kişiler ürkü seviyelerinin yükseldiği kriz durumlarında sanki oldukça fena bir şey olacakmış duygusuna kapılarak içinde bulundukları durumu olduğundan daha fena, tehlikeli görme eğilimindedirler. Anksiyete bozukluğu yaşayan kişilerde bu his o denli kuvvetlidir ki sanki asla geçmeyecekmiş şeklinde gelir sadece anksiyete bozuklukları çoğunlukla bilişsel davranışçı terapi uygulamalarıyla rahatça denetim altına alınabilir.

--- Advertisment ---

Anksiyete (kaygı) bozukluğu nedir?


Anksiyete, şiddetli bir korku ve ürkü duygusu hissidir. Bir çok şahıs yaşamdaki mühim vakalar öncesinde kendisini korkmuş, telaşlı hissedebilir. Bu naturel bir duygu durumudur. Beklenen mühim vaka sona erdiğinde korku, ürkü ve anksiyete duyguları da sonlanır. Sadece şahıs, korku ve ürkü duygusunu beklenen vaka geçtikten sonrasında bile yaşam standardını bozacak düzeyde hissediyorsa kişide bir anksiyete problemi olduğundan söz edilebilir.

Anksiyete emare leri nedir?


Kişide bir anksiyete bozukluğu olabileceğini gösteren genel emareler;

  • Sinirli, gerilmiş, huzursuz hissetme 
  • Fena bir şey olacakmış şeklinde hissetme, ürkü duygusu
  • Kalp atışlarında hızlanma
  • Nefes alışın hızlanması
  • Terleme
  • Ellerde titreme
  • Kendini zayıf, kuvvetsiz hissetme
  • Odaklanmakta güçlük, dikkati kaygı yaratan düşünceden uzaklaştırmakta zorlanma
  • Uykuya dalmakta güçlük
  • Mide problemleri, hazımsızlık
  • Kaygıyı denetim etmede güçlük
  • Anksiyeteye niçin olduğu kabul edilen durumlardan kaçınma hissi


Anksiyete (kaygı) bozukluğu yaşayan kişilerdekaygı seviyesinin yükseldiği durumlarda yoğun bir ürkü duygusunun yanında ellerde aşırı terleme, kalp atışlarında hızlanma, nefes almakta güçlük çekme, şiddetli baş ağrıları, mide krampları, sık idrara çıkma şeklinde fizyolojik emareler de görülebilir. 

--- Advertisment ---

Araştırmalar, çoğu zaman çocukluk çağlarında ortaya çıkan anksiyete (kaygı) bozukluklarında hem genetik hem de çevresel faktörlerin beraber rol oynadığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar bilhassa erken yaşta yaşanmış olan travmatik olayların bireylerin korku işleme mekanizmalarında hassasiyete yol açarak stres tetikleyicilerine karşı aşırı duyarlı hale gelmelerine yol açtığını da belirtiyor. 

Anksiyete bozuklukları (türleri) nedir?

Sık rastlanan anksiyete türleri: 

  • Obsesif – kompulsif bozukluklar,
  • Ürkü atak,
  • Travmatik stres bozukluğu (TSSB),
  • Genel anksiyete bozukluları,
  • Toplumsal fobi ve belirli bir obje ya da duruma karşı geliştirilen fobi çeşitleri olarak sıralanabilir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Yaygın anksiyete bozukluğu, kişinin günlük aktivitelerini sürdürmesine engel olacak şiddette yoğun ve süreğen bir kaygı durumu yaşamasıyla kendisini gösterir.Bu şiddetli ve yoğun kaygı duygusuna, huzursuzluk, sürek li bitkinlik hissi, konsantre olmakta güçlük, kaslarda kasılma ve uykuya dalmakta güçlük şeklinde semptomlar da eşlik edebilir. Yoğun kaygı oluşturan durumlar çoğunlukla günlük ev işleri, rutin toplantılar, işle ilgili olağan durumlarda da kendisini gösterir.

Panik Atak: Ürkü atak yaşayan kişiler ortada hiçbir niçin ya da uyaran yokken birden ortaya çıkan yoğun bir korku ve ürkü hissine kapılırlar. Ürkü atak yaşayan kişilerde ek olarak ellerde terleme, göğüs ağrısı, fazla süratli ya da düzensiz kalp atışları, nefes alamama şeklinde fizyolojik emareler de görülebilir. Ürkü atak yaşayan kişiler çoğunlukla bu durumu “kalp krizi geçiriyorlarmış” ya da “boğuluyorlarmış” şeklinde ifade edebilirler.

Toplumsal Kaygı Bozukluğu: Toplumsal fobi olarak ta adlandırılan toplumsal kaygı bozukluğunda bireyler toplumsal hayata karşı aşağılanacakları, reddedilecekleri ya da üstünlük taslanacakları şeklinde endişelerle yoğun bir kaygı duygusuna kapılırlar. Bundan dolayı toplumsal kaygı bozukluğu yaşayan kişiler insanlarla bir araya gelmekten kaçınabilirler. Toplumsal kaygı bozukluğunun en belirgin örnekleri cemiyet önünde konuşmaktan aşırı korkma, yeni insanlarla tanışmaktan çekinme ya da cemiyet içinde yiyecek & içmekten kaçınma şeklinde kendisini gösterir.

Fobiler: Fobiler, kişide belirli bir obje ye da durumlara karşı gösterilen aşırı korku olarak anlatılır. En sık rastlanan fobiler tayyare fobisi, yükseklik fobisi, kedi- köpek fobisi, kapalı yerde kalma fobisi (klostrofobi), açık alanlara çıkma fobisi (agorafobi) olarak sıralanabilir. Fobiye yol açan objeye karşı duyulan korku kimi zaman o denli şiddetli olabilir ki kişiler günlük aktivitelerinde zorlanmaya başlayabilir.

Agorafobi: Agorafobi, kişinin ürkü atağa niçin olacağını düşündüğü yerlerden ve durumlardan uzak durmasına yol açan bir anksiyete bozukluğudur. Agorafobisi olan kişiler kendilerini savunmasız hissettikleri için açık alanlarda olm aktan kaçınırlar.

Bir sıhhat sorununa bağlı anksiyete bozukluğu: Fizyolojik bir sıhhat probleminin niçin olduğu, şiddetli ürkü ve anksiyete semptomlarını içeren anksiyete bozukluğudur.

Seçici Konuşmazlık Bozukluğu: Çocuklarda görülen bir anksiyete bozukluğudur. Seçici konuşmazlık bozukluğu olan çocuklar konuşma yetilerinde fizyolojik bir sorun olmamasına karşın bazı durumlarda konuşmazlar. Seçici konuşmazlıkbozukluğu olan bir çocuk okulda asla konuşmazken, evde ailesiyle rahatça yazışma kurabilir. Bu durum çocuğun okuldaki başarısını ve toplumsal uyumunu etkileyebilir.

Ayrılma Kaygısı Bozukluğu: Ayrılma kaygısı bozukluğu çocukluk çağlarında görülen, çocuğun ebeveynlerinden ayrılmaya karşı gösterdiği şiddetli kaygıyı ifade eden bir kaygı bozukluğu türüdür.

Anksiyete bozukluğunun sebepleri nedir? (niçin olur?)


Anksiyete bozukluklarının niçin kaynaklandığı tam olarak bilinememekle beraber travmatik yaşam olaylarının ve genetik yatkınlığın anksiyete bozukluklarına niçin olduğu düşünülmektedir.

Tıbbi Nedenler: Bazı kişilerde anksiyete altta yatan tıbbi bir sıhhat sorunundan kaynaklanıyor olabilir. Bazı durumlarda ise anksiyete emareleri tıbbi bir rahatsızlığın ön işaretçileri olabilir.  Anksiyete emarelerine niçin olabilecek bazı tıbbi durumlar şu şekilde sıralanabilir; 

  • Kalp hastalıkları 
  • Diyabet
  • Tiroid problemleri, hipertiroid
  • Solunum yolu problemleri, astım
  • Madde bağımlılığı ya da yoksunluk
  • Kronik ağrılar ve huzursuz bağırsak sendromu
  • Cenk/Kaç mekanizmasını etkileyebilecek ender tümörler

Anksiyete Bozukluğu Testi

Anksiyete (kaygı) bozukluğu nedir?

Anksiyete (kaygı) bozukluğu yaşayan kişiler ürkü seviyelerinin yükseldiği kriz durumlarında sanki oldukça fena bir şey olacakmış duygusuna kapılarak içinde bulundukları durumu olduğundan daha fena, tehlikeli görme eğilimindedirler. Anksiyete (kaygı) bozukluğu yaşayan kişilerde bu his o denli kuvvetlidir ki sanki asla geçmeyecekmiş şeklinde gelir sadece anksiyete (kaygı) bozuklukları çoğunlukla bilişsel davranışçı terapi uygulamalarıyla rahatça tedavi edilebilir.

Anksiyete (kaygı) bozukluğu yaşayan kişilerdekaygı seviyesinin yükseldiği durumlarda yoğun bir ürkü duygusunun yanında ellerde aşırı terleme, kalp atışlarında hızlanma, nefes almakta güçlük çekme, şiddetli baş ağrıları, mide krampları, sık idrara çıkma şeklinde fizyolojik emareler de görülebilir.

Araştırmalar, çoğu zaman çocukluk çağlarında ortaya çıkan anksiyete (kaygı) bozukluklarında hem genetik hem de çevresel faktörlerin beraber rol oynadığını ortaya koyuyor. Araştırmacılar bilhassa erken yaşta yaşanmış olan travmatik olayların bireylerin korku işleme mekanizmalarında hassasiyete yol açarak stres tetikleyicilerine karşı aşırı duyarlı hale gelmelerine yol açtığını da belirtiyor.

Anksiyete emareleri nedir?

Kişide bir anksiyete bozukluğu olabileceğini gösteren genel emareler;

  • Sinirli, gerilmiş, huzursuz hissetme
  • Fena bir şey olacakmış şeklinde hissetme, ürkü duygusu
  • Kalp atışlarında hızlanma
  • Nefes alışın hızlanması
  • Terleme
  • Ellerde titreme
  • Kendini zayıf, kuvvetsiz hissetme
  • Odaklanmakta güçlük, dikkati kaygı yaratan düşünceden uzaklaştırmakta zorlanma
  • Uykuya dalmakta güçlük
  • Mide problemleri, hazımsızlık
  • Kaygıyı denetim etmede güçlük
  • Anksiyeteye niçin olduğu kabul edilen durumlardan kaçınma hissi

Anksiyete (kaygı) bozukluğu türleri nedir?

Toplumda en sık rastlanan anksiyete (kaygı) bozukluklarıobsesif – kompulsif bozukluklar, ürkü ataklar, travmatik stres bozukluğu, genel anksiyete bozukluları, toplumsal fobi ve belirli bir obje ya da duruma karşı geliştirilen fobiler olarak sıralanabilir.

Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Yaygın anksiyete bozukluğu, kişinin günlük aktivitelerini sürdürmesine engel olacak şiddette yoğun ve süreğen bir kaygı durumu yaşamasıyla kendisini gösterir.Bu şiddetli ve yoğun kaygı duygusuna, huzursuzluk, devamlı bitkinlik hissi, konsantre olmakta güçlük, kaslarda kasılma ve uykuya dalmakta güçlük şeklinde semptomlar da eşlik edebilir. Yoğun kaygı oluşturan durumlar çoğunlukla günlük ev işleri, rutin toplantılar, işle ilgili olağan durumlarda da kendisini gösterir.

Ürkü Atak: Ürkü atak yaşayan kişiler ortada hiçbir niçin ya da uyaran yokken birden ortaya çıkan yoğun bir korku ve ürkü hissine kapılırlar. Ürkü atak yaşayan kişilerde ek olarak ellerde terleme, göğüs ağrısı, fazla süratli ya da düzensiz kalp atışları, nefes alamama şeklinde fizyolojik emareler de görülebilir. Ürkü atak yaşayan kişiler çoğunlukla bu durumu “kalp krizi geçiriyorlarmış” ya da “boğuluyorlarmış” şeklinde ifade edebilirler.

Toplumsal Kaygı Bozukluğu: Toplumsal fobi olarak ta adlandırılan toplumsal kaygı bozukluğunda bireyler toplumsal hayata karşı aşağılanacakları, reddedilecekleri ya da üstünlük taslanacakları şeklinde endişelerle yoğun bir kaygı duygusuna kapılırlar. Bundan dolayı toplumsal kaygı bozukluğu yaşayan kişiler insanlarla bir araya gelmekten kaçınabilirler. Toplumsal kaygı bozukluğunun en belirgin örnekleri cemiyet önünde konuşmaktan aşırı korkma, yeni insanlarla tanışmaktan çekinme ya da cemiyet içinde yiyecek & içmekten kaçınma şeklinde kendisini gösterir.

Fobiler: Fobiler, kişide belirli bir obje ye da durumlara karşı gösterilen aşırı korku olarak anlatılır. En sık rastlanan fobiler tayyare fobisi, yükseklik fobisi, kedi- köpek fobisi, kapalı yerde kalma fobisi (klostrofobi), açık alanlara çıkma fobisi (agorafobi) olarak sıralanabilir. Fobiye yol açan objeye karşı duyulan korku kimi zaman o denli şiddetli olabilir ki kişiler günlük aktivitelerinde zorlanmaya başlayabilir.

Agorafobi: Agorafobi, kişinin ürkü atağa niçin olacağını düşündüğü yerlerden ve durumlardan uzak durmasına yol açan bir anksiyete bozukluğudur. Agorafobisi olan kişiler kendilerini savunmasız hissettikleri için açık alanlarda olmaktan kaçınırlar.

Bir sıhhat sorununa bağlı anksiyete bozukluğu: fizyolojik bir sıhhat probleminin niçin olduğu, şiddetli ürkü ve anksiyete semptomlarını içeren anksiyete bozukluğudur.

Seçici Konuşmazlık Bozukluğu: Çocuklarda görülen bir anksiyete bozukluğudur. Seçici konuşmazlık bozukluğu olan çocuklar k onuşma yetilerinde fizyolojik bir sorun olmamasına karşın bazı durumlarda konuşmazlar. Seçici konuşmazlıkbozukluğu olan bir çocuk okulda asla konuşmazken, evde ailesiyle rahatça yazışma kurabilir. Bu durum çocuğun okuldaki başarısını ve toplumsal uyumunu etkileyebilir.

Ayrılma Kaygısı Bozukluğu: Ayrılma kaygısı bozukluğu çocukluk çağlarında görülen, çocuğun ebeveynlerinden ayrılmaya karşı gösterdiği şiddetli kaygıyı ifade eden bir kaygı bozukluğu türüdür.

Anksiyete bozukluğunun sebepleri nedir?

Anksiyete bozukluklarının niçin kaynaklandığı tam olarak bilinememekle beraber travmatik yaşam olaylarının ve genetik yatkınlığın anksiyete bozukluklarına niçin olduğu düşünülmektedir.

Tıbbi Nedenler: Bazı kişilerde anksiyete altta yatan tıbbi bir sıhhat sorunundan kaynaklanıyor olabilir. Bazı durumlarda ise anksiyete emareleri tıbbi bir rahatsızlığın ön işaretçileri olabilir. Anksiyete emarelerine niçin olabilecek bazı tıbbi durumlar şu şekilde sıralanabilir;

  • Kalp hastalıkları
  • Diyabet
  • Tiroid problemleri, hipertiroid
  • Solunum yolu problemleri, astım
  • Madde bağımlılığı ya da yoksunluk
  • Kronik ağrılar ve huzursuz bağırsak sendromu
  • Cenk/Kaç mekanizmasını etkileyebilecek ender tümörler

Anksiyete bozuklukları risk faktörleri nedir

Bu alanda meydana getirilen araştırmalar anksiyete (kaygı) bozukluklarında genetik ve çevresel faktörlerin bir arada etkili bulunduğunu gösteriyor. Anksiyete bozukluklarına neden olan başlıca faktörler;

  • Çocukluk çağlarında süregelen utangaçlık, davranışlarda tutukluk
  • Hanım olmak
  • Sınırı olan ekonomik kaynaklara haiz olmak
  • Boşanmış ya da dul olmak
  • Çocukluk çağından itibaren stresli yaşam vakalarına maruz kalmak
  • Kan bağları olan yakın akrabalarda anksiyete bozukluğu teşhisi konması
  • Aile öyküsünde ruhsal problemler olması
  • Öğleden sonrasında tükürükte kortisol seviyesinin artması (Bilhassa toplumsal kaygı bozukluğu risk faktörleri arasındadır)

Anksiyete bozukluğu iyi mi tedavi edilir?

Anksiyete bozukluklarında en sık tercih edilen tedavi şekilleri antidepresan kullanımı ve psikoterapi uygulamalarıdır.

Anksiyete bozuklularının tedavisinde en sık kullanılan psikoterapi uygulamaları konuşma terapisi ve bilişsel davranışçı terapi uygulamalarıdır. Bilişsel davranışçı terapi kişilerde anksiyeteye neden olan fikir kalıplarını tekrardan irdelemelerine ve değişik davranış alışkanlıkları edinmelerine olanak elde eden bir psikoterapi türüdür.

Anksiyete bozukluğunda ne süre bir doktora görünmeliyim?

Bir anksiyete bozukluğunuz bulunduğunu düşünüyorsanız aşağıdaki durumlarda uzman bir psikoterapist ile görüşmeyi tercih edebilirsiniz;

  • Fazla kaygılı olduğunuzu düşünüyorsanız ve bu durum iş, aile ve hususi yaşamınızı etkilemeye başl adıysa
  • Yaşadığınız korku, kaygı ve anksiyetenin kontrolünüzden çıktığını hissetmeye başladıysanız
  • Kendinizi depresyonda hissetmeye başladıysanız, alkol ya da uyuşturucu kullanımı başladıysa
  • Yaşadığınız kaygıların fizyolojik bir sıhhat problemi sebebiyle olabileceğini düşünüyorsanız
  • İntihar ya da ölüm ile ilgili düşünceleriniz başladıysa

Anksiyete ataklarına karşı ne yapabilirim?

  • Hangi tür bir anksiyete bozukluğu yaşadığınızı, emarelerini ve özelliklerini öğrenin.
  • Kesinlikle bir psikoterapist ile görüşmeye başlayın.
  • Anksiyetenin sağlığınızı hem ruhsal hem fizyolojik olarak etkileyen bütünsel bir hastalık bulunduğunu ihmal etmeyin.
  • Anksiyete hücumu yaşadığınızı anladığınız anda sizi destekleyen kişilerle iletişime geçin.
  • Vücudunuzu tertipli olarak hareket ettirin, oturma sürenizi bir saatten uzun tutmayın.
  • Vücudunuzun gereksinim duyan uykuyu aldığından güvenilir olun, gece uykunuzun bölünmemesine dikkat edin.
  • Rahatlama tekniklerini öğrenin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir